Zabieg prowadzi lekarz
To laser ablacyjny: usuwa warstwy tkanki. Instrukcja producenta wymienia wśród wskazań nacięcia, wycięcia, waporyzację i hemostazę tkanek miękkich, a wśród zastosowań usuwanie łagodnych zmian skórnych.
Kwalifikację i zabieg prowadzi lekarz. Przy zmianach skórnych o nietypowym obrazie właściwym pierwszym krokiem jest ocena dermatologiczna i badanie histopatologiczne, nie usunięcie zmiany.
Na tej stronie
Szczyt pochłaniania przez wodę
Chromoforem tej fali jest woda, obecna w każdej komórce skóry. Zakres 2940 nm leży dokładnie w miejscu, w którym woda pochłania promieniowanie najsilniej w całym pasmie stosowanym w medycynie estetycznej. Nie „mocno", a najsilniej.
Konsekwencja jest natychmiastowa i mierzalna. Energia zostaje pochłonięta w bardzo cienkiej warstwie, więc tkanka odparowuje, zamiast się nagrzewać. Strefa uszkodzenia termicznego wokół miejsca ablacji jest wąska: w piśmiennictwie opisywana jako ograniczona do około 20 do 50 µm.
To ta sama cecha widziana z dwóch stron. Wąska strefa termiczna oznacza szybkie gojenie i mniejsze ryzyko blizny, ale też słabą koagulację. Laser, który nie nagrzewa otoczenia, nie zamyka też naczyń, więc przy krwawieniu wymaga innego postępowania.
Cztery fale, jeden chromofor
W naszym parku pracują cztery zakresy, dla których celem jest woda. Różnią się siłą pochłaniania, a to przekłada się wprost na proporcję między odparowaniem i nagrzewaniem tkanki.
Siła pochłaniania przez wodę, zestawienie schematyczne
2940 nm
Er:YAG. Najsilniejsze pochłanianie: czysta ablacja, minimalne ciepło poza miejscem odparowania, najkrótsze gojenie, najsłabsza koagulacja.
10 600 nm
CO2. Pochłanianie słabsze, więc obok ablacji powstaje szersza strefa nagrzania. Lepsza koagulacja i silniejszy bodziec do skurczu tkanki, dłuższa odbudowa.
1940 nm
Tulowy. Energia deponowana płytko, w naskórku i tuż pod nim. Praca nad kolorytem i fotouszkodzeniami powierzchownymi.
1550 nm
Erbowo-szklany. Pochłanianie najsłabsze z czterech, dlatego energia wnika głębiej i nagrzewa bez odparowania. Naskórek pozostaje zamknięty.
Długość paska odpowiada sile pochłaniania w skali porządkowej, nie liniowej. Różnice między zakresami są w rzeczywistości rzędami wielkości, nie procentami; zestawienie służy pokazaniu kolejności i wynikającego z niej charakteru zabiegu.
Trzy tryby pracy
Ta sama rękojeść pracuje w trzech trybach, a różnica między nimi decyduje o charakterze zabiegu bardziej niż sama energia.
Tryb zwykły
Praca pełną plamką, od 2 do 9 mm, z gęstością energii dochodzącą do 95 J na centymetr kwadratowy. Ablacja, waporyzacja i koagulacja tkanek miękkich oraz resurfacing pełny.
Zmiany skórne, resurfacing całej powierzchni
Tryb frakcyjny
Wiązka podzielona matrycą mikrosoczewek na siatkę mikrostref o średnicy 300 do 600 µm, przy plamce 9 mm. Tkanka pomiędzy nimi zostaje nienaruszona.
Zmarszczki, blizny, dyschromie, tekstura
Zwielokrotnianie i impuls termiczny
Nakładanie kolejnych warstw impulsów w tym samym miejscu, opcjonalnie z przejściem termicznym. Energia mikrowiązki dochodzi do 160 mJ.
Zmiany głębsze, gdy potrzebny większy bodziec
Impuls termiczny to osobna decyzja, nie ustawienie domyślne. Instrukcja producenta formułuje to wprost: bez impulsów termicznych czas powrotu do codziennych zajęć jest krótszy, z nimi skuteczność jest wyższa. Ten kompromis omawiamy przed zabiegiem, bo dotyczy on planów pacjentki, nie tylko parametrów urządzenia.
Jak działa frakcyjna mikroablacja
Końcówka frakcyjna dzieli wiązkę matrycą mikrosoczewek na siatkę mikroskopijnych stref o średnicy od 300 do 600 µm. Każda z nich odparowuje naskórek i sięga ciepłem do warstwy brodawkowatej skóry właściwej. Tkanka pomiędzy nimi pozostaje nienaruszona i to ona jest źródłem odbudowy.
1
Mikroablacja
Każda mikrowiązka odparowuje naskórek w swoim punkcie i wywołuje ograniczone uszkodzenie termiczne w warstwie brodawkowatej skóry właściwej.
2
Rezerwuar komórkowy
Nienaruszona tkanka między mikrostrefami dostarcza komórek do odbudowy. To ona odpowiada za krótki czas gojenia w porównaniu z resurfacingiem pełnym.
3
Reepitelizacja
Powierzchnia zamyka się szybko: piśmiennictwo opisuje odbudowę naskórka w mikrostrefach w ciągu pierwszych 24 do 48 godzin.
4
Przebudowa kolagenu
Fibroblasty pozostają aktywne znacznie dłużej niż samo gojenie. Nowy kolagen powstaje przez kolejne 3 do 6 miesięcy, dlatego efekt dojrzewa miesiącami, nie dniami.
Cienka warstwa strupów, która pokrywa mikrostrefy po zabiegu, nie jest powikłaniem. Instrukcja producenta opisuje ją jako element korzystny dla gojenia. Odczucie po zabiegu porównywane jest do lekkiego oparzenia słonecznego, z możliwym niewielkim obrzękiem.
Trzy poziomy głębokości i czas gojenia
To najbardziej praktyczna tabela na tej stronie. Głębokość ablacji ustala lekarz, ale wybór ma bezpośredni skutek dla pacjentki: im głębiej, tym dłuższy czas, w którym skóra wymaga spokoju.
Płytki
3 do 4 dni
Reakcja skóry od rumienia do strupków. Stosowany przy dyschromiach, teksturze i odświeżeniu, także na szyi i rękach.
Średni
4 do 7 dni
Strupki i obrzęk. Poziom typowy dla drobnych zmarszczek, blizn potrądzikowych i zmarszczek okolicy oczu.
Głęboki
7 do 10 dni
Strupki i obrzęk o większym nasileniu. Zarezerwowany dla zmarszczek utrwalonych oraz blizn zanikowych i przerostowych.
Przedziały pochodzą z instrukcji producenta i dotyczą trybu frakcyjnego. Przy resurfacingu pełnym, obejmującym całą powierzchnię, reakcja skóry jest wyraźniejsza i czas odbudowy dłuższy. Dla porównania: przy tradycyjnym pełnym resurfacingu innych laserów mówi się o tygodniach, nie dniach.
Wskazania estetyczne
Poniżej wskazania podane w instrukcji producenta dla trybu frakcyjnego, wraz z okolicami, które w niej wymieniono. Kolejność odpowiada rosnącej głębokości pracy.
Dyschromie i przebarwienia posłoneczne
Praca najpłytsza, nastawiona na wyrównanie kolorytu. Instrukcja wymienia też redukcję plam starczych.
Odświeżenie skóry i tekstura
Wygładzenie powierzchni i poprawa jakości skóry, przy najkrótszym czasie odbudowy.
Drobne zmarszczki i linie mimiczne
Poziom płytki do średniego. Osobne ustawienia dla okolicy oczu, gdzie skóra jest cieńsza.
Zmarszczki utrwalone
Głębsza korekcja, zwykle z impulsem termicznym i większą liczbą warstw. Najdłuższy czas odbudowy.
Blizny zanikowe i potrądzikowe
Najlepiej udokumentowane wskazanie dla tej fali. Zwykle wymaga serii i poziomu średniego albo głębokiego.
Blizny przerostowe i pourazowe
Osobne parametry. Piśmiennictwo opisuje pracę nad bliznami pourazowymi także we wczesnym okresie po urazie.
Instrukcja wymienia też okolice poza twarzą: szyję, klatkę piersiową i ręce. Skóra jest tam cieńsza albo goi się inaczej, dlatego parametry i poziom głębokości dobiera się osobno dla każdej okolicy, a nie przenosi z twarzy.
Zmiany skórne
W trybie zwykłym, z końcówką o mniejszej plamce, ten laser służy do usuwania łagodnych zmian skórnych. Instrukcja producenta podaje osobne parametry dla każdego typu zmiany, w bardzo szerokim zakresie gęstości energii.
Granica, której nie przekraczamy
Wskazaniem jest usuwanie zmian łagodnych. Nie rozpoznajemy zmian złośliwych i nie leczymy ich. Każda zmiana, która rośnie, zmienia kształt lub barwę, krwawi albo wygląda nietypowo, wymaga oceny dermatologicznej i badania histopatologicznego przed jakimkolwiek zabiegiem. Usunięcie zmiany laserem niszczy materiał, który mógłby posłużyć do rozpoznania. Ocenę wspieramy dermatoskopią cyfrową, ale to wsparcie decyzji, nie rozpoznanie.
Co mówią badania
Piśmiennictwo dla tej fali jest obszerne, zwłaszcza w bliznach potrądzikowych. Poniżej cztery prace, w tym dwie porównujące ją bezpośrednio z metodami, którymi również pracujemy.
Metoda jest skuteczna i bezpieczna w krótkiej perspektywie, przy wyraźniejszym odczynie niż metody nieablacyjne.
Przegląd systematyczny objął 17 prac i 453 osoby, porównując frakcyjny laser ablacyjny 2940 nm z frakcyjnymi laserami nieablacyjnymi 1540 i 1550 nm w odmładzaniu, zmianach barwnikowych i bliznach zanikowych. Oba rodzaje uznano za skuteczne i bezpieczne krótkoterminowo. Najczęstsze działania niepożądane to rumień i obrzęk, utrzymujące się od 24 godzin do 7 dni, z większą częstością przy fali ablacyjnej. Trzy prace opisały przebarwienia pozapalne. Żadna nie odnotowała trwałych zdarzeń niepożądanych.
Rodzaj badania
Przegląd systematyczny, 17 prac, 453 osoby
Czego nie wynika
Obserwacja krótka: w części prac od jednego dnia do sześciu miesięcy. Nie pozwala ocenić trwałości efektu ani zdarzeń rzadkich.
Poprawa blizn narasta z liczbą sesji, a po pierwszej jest niewielka.
W analizie 35 osób z bliznami potrądzikowymi, leczonych od jednej do czterech sesji w odstępach czterotygodniowych, po pierwszej sesji poprawę w przedziale od 1 do 25 procent odnotowano u 34 osób. Po czwartej sesji poprawę od 26 do 50 procent stwierdzono u 14 z 24 osób, a od 51 do 75 procent u 10.
Rodzaj badania
Analiza retrospektywna, 35 osób, bez grupy kontrolnej
Czego nie wynika
Ocena retrospektywna i bez zaślepienia. Wartość tej pracy leży w pokazaniu przebiegu w czasie, nie w wielkości efektu: po jednej sesji zmiana jest niewielka.
W porównaniu z laserem pikosekundowym skuteczność była podobna, a przebieg mniej komfortowy.
Badanie z podziałem twarzy u 31 osób, cztery sesje w odstępach czterotygodniowych. Redukcja blizn w skali ECCA wyniosła 43,73 procent dla fali ablacyjnej i 39,11 procent dla lasera pikosekundowego, bez różnicy istotnej statystycznie. Satysfakcja pacjentów była nieco wyższa po stronie ablacyjnej. Laser pikosekundowy dał natomiast mniejszy ból, krótszy czas strupienia i obrzęku oraz rzadsze przebarwienia pozapalne.
Rodzaj badania
Badanie z randomizacją i podziałem twarzy, 31 osób
Czego nie wynika
Badanie pilotażowe na skórze azjatyckiej, o wyższej skłonności do przebarwień pozapalnych. Wnioski o profilu bezpieczeństwa nie przenoszą się wprost na jaśniejsze fototypy.
W porównaniu z radiofrekwencją mikroigłową skuteczność była porównywalna, tolerancja gorsza.
Badanie z podziałem twarzy przy bliznach zanikowych, z oceną obrazową metodą optycznej koherentnej tomografii. Obie metody uznano za skuteczne. Radiofrekwencja mikroigłowa była lepiej tolerowana, z krótszym czasem powrotu do zajęć i mniejszą liczbą działań niepożądanych.
Rodzaj badania
Badanie z podziałem twarzy, ocena obrazowa
Czego nie wynika
Porównanie dotyczy blizn zanikowych. Nie oznacza, że radiofrekwencja zastępuje ablację we wszystkich wskazaniach, ani odwrotnie.
Wniosek z tych prac jest spójny i wart powiedzenia wprost: ta metoda działa, ale nie jest najłagodniejszą z dostępnych. W dwóch porównaniach bezpośrednich wypadła skutecznościowo tak samo jak metody nieablacyjne, a gorzej pod względem dolegliwości i czasu gojenia. Wybór między nimi nie jest więc wyborem między lepszym i gorszym, a między szybszym efektem i łagodniejszym przebiegiem.
Przygotowanie i postępowanie po zabiegu
Protokół producenta jest tu konkretny, a część jego elementów wymaga recepty, więc ustala się je na wizycie kwalifikacyjnej, nie w dniu zabiegu.
Osłona przeciwwirusowa
Lek przeciwwirusowy przez 3 dni przed zabiegiem i 3 dni po nim. Zalecany przy opryszczce w wywiadzie oraz przy pracy nad głębokimi zmarszczkami i bliznami potrądzikowymi.
Znieczulenie
W razie potrzeby miejscowe, nakładane około 30 minut przed zabiegiem. Zależy od poziomu głębokości.
Po zabiegu, pierwsze dni
Antybiotyk miejscowy przez 3 dni, zgodnie z zaleceniem lekarza. Producent wskazuje też na rozważenie osłony przeciwbakteryjnej ze względu na ryzyko infekcji.
Po zabiegu, dalej
Preparaty nawilżające z wysokim filtrem w końcowej fazie terapii. Fotoprotekcja obowiązuje przez cały czas odbudowy skóry.
Kontrole
Ocena gojenia po 48 godzinach, po 7 dniach i po 3 miesiącach. Ostatni termin nie jest formalnością: wtedy widać efekt przebudowy kolagenu.
Osobno warto zaznaczyć osłonę przeciwwirusową. Instrukcja zaleca ją przy opryszczce w wywiadzie oraz przy pracy nad głębokimi zmarszczkami i bliznami potrądzikowymi, czyli tam, gdzie zabieg jest najgłębszy. To nie formalność: naruszony naskórek jest drogą wejścia dla wirusa.
Przeciwwskazania
Lista pochodzi z instrukcji producenta. Dwie pozycje różnią się od tych, które podajemy przy innych laserach, i wymagają uwagi.
Dwa wymagania ostrzejsze niż przy pozostałych laserach
Izotretynoina przyjmowana doustnie wyklucza zabieg w okresie dwunastu miesięcy od zakończenia terapii. Przy innej platformie w naszym gabinecie ten odstęp wynosi sześć miesięcy. Obowiązuje wymaganie ostrzejsze, bo dotyczy urządzenia, którym zabieg będzie wykonany.
Bardzo sucha skóra jest tu przeciwwskazaniem, choć przy innych zabiegach bywa tylko wskazaniem do przygotowania. Powód wynika z fizyki: chromoforem jest woda, więc jej niedobór zmienia sposób, w jaki tkanka reaguje na impuls.
Producent określa poważne powikłania jako rzadkie i wymienia je w kolejności od najczęstszych: rumień, obrzęk, strup, ból w trakcie zabiegu, przedłużony rumień i obrzęk powyżej siedmiu dni, przebarwienia i odbarwienia, infekcje bakteryjne i wirusowe, blizny lub bliznowce.
Kiedy ta fala, a kiedy inna
W parku mamy cztery zakresy pracujące na wodzie i to nie nadmiar, a możliwość dobrania proporcji między odparowaniem i nagrzewaniem do konkretnego zadania.
Gdy priorytetem jest krótkie gojenie
Ta fala. Najwęższa strefa termiczna oznacza najszybszą odbudowę wśród laserów ablacyjnych, przy zachowanej sile ablacji.
Gdy potrzebna jest głębsza przebudowa i koagulacja
Laser CO2. Słabsze pochłanianie daje szerszą strefę nagrzania, lepszą hemostazę i silniejszy bodziec do skurczu tkanki. Ceną jest dłuższa odbudowa.
Gdy chcemy jedno i drugie w jednym impulsie
Platforma hybrydowa: fala ablacyjna i nieablacyjna w tym samym punkcie, z regulowaną proporcją między ablacją i koagulacją.
Gdy naskórek ma zostać nienaruszony
Laser erbowo-szklany. Praca pod zamkniętym naskórkiem, łagodniej, zwykle w większej liczbie sesji. Wybór przy niskiej tolerancji na czas gojenia.
Gdy problem dotyczy przede wszystkim kolorytu
Laser tulowy. Energia deponowana płytko, nastawiona na dyschromie i fotouszkodzenia naskórkowe.
Odpowiedzialność redakcyjna
Odpowiada za treść
NL Clinic, Katowice
Tryb powstawania treści
Ostatnia aktualizacja
14 sierpnia 2026
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ani kwalifikacji.
Pytania, które padają najczęściej
Czym Er:YAG różni się od lasera CO2?
Siłą pochłaniania przez wodę, i to wystarcza, żeby zmienić charakter zabiegu. Woda pochłania 2940 nm znacznie silniej niż 10 600 nm, więc energia odparowuje tkankę, zamiast ją nagrzewać. Strefa uszkodzenia termicznego jest wąska, gojenie krótsze, ale koagulacja i skurcz tkanki słabsze. CO2 daje efekt odwrotny: więcej ciepła, lepsza hemostaza, dłuższa odbudowa.
Ile trwa powrót do codziennych zajęć?
W trybie frakcyjnym instrukcja producenta podaje trzy poziomy: od 3 do 4 dni przy poziomie płytkim, od 4 do 7 dni przy średnim i od 7 do 10 dni przy głębokim. Poziom wynika ze wskazania, więc przy bliznach zanikowych trzeba liczyć się z dłuższym przedziałem niż przy odświeżeniu skóry. Przy resurfacingu pełnym czas jest dłuższy.
Ile sesji potrzebuję przy bliznach potrądzikowych?
W badaniach stosowano zwykle cztery sesje w odstępach czterotygodniowych. Warto znać przebieg: po pierwszej sesji poprawa jest niewielka, rzędu kilkunastu do dwudziestu kilku procent, i narasta z kolejnymi. Liczbę sesji w konkretnym przypadku ustala lekarz po ocenie blizn, bo zależy od ich typu i głębokości.
Czy zabieg boli?
Przy głębszych poziomach stosuje się znieczulenie miejscowe, nakładane około 30 minut przed zabiegiem. Ból w trakcie zabiegu jest wymieniony przez producenta wśród częstszych działań niepożądanych, więc nie przedstawiamy tego zabiegu jako bezbolesnego. Po zabiegu odczucie porównywane jest do lekkiego oparzenia słonecznego.
Skąd strupki po zabiegu i czy to powikłanie?
Nie. Po zabiegu frakcyjnym mikrostrefy pokrywa cienka warstwa strupków z zakrzepłej tkanki, a instrukcja producenta opisuje ją jako korzystną dla gojenia. Nie należy jej usuwać mechanicznie. Powikłaniem jest natomiast rumień i obrzęk utrzymujące się dłużej niż siedem dni, i to jest moment na kontakt z gabinetem.
Dlaczego bardzo sucha skóra jest przeciwwskazaniem?
Bo chromoforem tej fali jest woda zawarta w tkance. Jej niedobór zmienia sposób, w jaki skóra reaguje na impuls, więc przewidywalność zabiegu spada. To przeciwwskazanie występuje w instrukcji tego urządzenia i nie ma odpowiednika przy laserach celujących w melaninę czy hemoglobinę.
Przyjmowałam izotretynoinę, kiedy mogę mieć zabieg?
Instrukcja tego urządzenia podaje odstęp dwunastu miesięcy od zakończenia terapii. Przy innej platformie w naszym gabinecie odstęp wynosi sześć miesięcy; obowiązuje wymaganie ostrzejsze dla urządzenia, którym zabieg będzie wykonany. Warto to uwzględnić już przy planowaniu leczenia trądziku, jeśli w dalszej kolejności rozważana jest praca nad bliznami.
Czy tym laserem usuwa się pieprzyki?
Wskazaniem jest usuwanie zmian łagodnych, takich jak rogowacenie łojotokowe, włókniaki czy brodawki. Nie rozpoznajemy zmian złośliwych. Każda zmiana barwnikowa o nietypowym obrazie wymaga najpierw oceny dermatologicznej i badania histopatologicznego, bo usunięcie laserem niszczy materiał potrzebny do rozpoznania.
Kiedy zobaczę efekt?
Efekt ma dwa etapy. Poprawa powierzchni skóry widoczna jest po zagojeniu, w ciągu kilku dni do dwóch tygodni. Przebudowa kolagenu trwa natomiast przez 3 do 6 miesięcy, dlatego producent zaleca kontrolę po trzech miesiącach i dopiero wtedy ocenę pełnego rezultatu.
Czy jest łagodniejsza alternatywa?
Tak, i mówimy o tym wprost. W dwóch porównaniach bezpośrednich laser pikosekundowy i radiofrekwencja mikroigłowa dały przy bliznach zanikowych skuteczność bez różnicy istotnej statystycznie, przy mniejszym bólu i krótszym czasie gojenia. Wybór zależy od tego, ile czasu na odbudowę skóry masz do dyspozycji i jak szybko chcesz zobaczyć zmianę.
Źródła
Modena DAO, Miranda ACG, Grecco C i wsp. Efficacy, safety, and guidelines of application of the fractional ablative laser erbium YAG 2940 nm and non-ablative laser erbium glass in rejuvenation, skin spots, and acne in different skin phototypes: a systematic review. Lasers in Medical Science, 2020;35(9):1877 do 1888.
Cenk H i wsp. Effectiveness and safety of 2940-nm multifractional Er:YAG laser on acne scars. Dermatologic Therapy, 2020. Przebieg poprawy po każdej z czterech sesji.
Comparison of 1064-nm Nd:YAG picosecond laser using fractional micro-lens array vs. ablative fractional 2940-nm Er:YAG laser for the treatment of atrophic acne scar in Asians. Badanie z podziałem twarzy, 31 osób, 20 tygodni.
Split-face comparative study of fractional Er:YAG laser versus microneedling radiofrequency in treatment of atrophic acne scars, using optical coherence tomography for assessment.
Efficacy and safety comparison between 1927 nm thulium laser and 2940 nm Er:YAG laser in the treatment of facial atrophic acne scarring. Źródło danych o ograniczeniu uszkodzenia termicznego do około 20 do 50 µm oraz o odbudowie naskórka w mikrostrefach w pierwszych 24 godzinach i powstawaniu nowego kolagenu przez 3 do 6 miesięcy.
Instrukcja użytkowania rękojeści laserowej 2940 nm, wydanie producenta. Parametry techniczne, wskazania, przeciwwskazania, powikłania, tryby pracy, poziomy głębokości z czasem powrotu do zajęć oraz protokół okołozabiegowy.
Dokumentacja urządzenia, w archiwum kliniki
Treść ma charakter informacyjny. Nie zastępuje konsultacji, badania ani indywidualnej kwalifikacji.