Poradnik pacjenta

Owłosienie na ciele, skąd je mamy i jak działa na nie laser

Skąd te włosy się biorą, po co nam one i dlaczego u jednych osób rosną obficiej niż u innych. Odpowiedzi na te pytania tłumaczą też, dlaczego depilacja laserowa wymaga serii zabiegów, a nie jednej wizyty.

Opublikowano 17 stycznia 2021 r. Ostatnia weryfikacja 16 sierpnia 2026 r.

Funkcje włosów

Włosy należą, obok paznokci, gruczołów łojowych oraz ekrynowych i apokrynowych gruczołów potowych, do przydatków skóry, czyli elementów skórnych pełniących ściśle określone funkcje. Znajdziemy je na całym ciele poza wewnętrzną częścią dłoni i stóp. W jednych miejscach jest to jasny, miękki meszek, w innych grube i ciemne włosy, ale każdy rodzaj ma swoją rolę.

1. Termoregulacja. Przy spadku temperatury kurczą się mięśnie przywłośne i włosy delikatnie się unoszą, tworząc warstwę powietrza, która spowalnia utratę ciepła. To zjawisko potocznie nazywane gęsią skórką. Współcześnie ta funkcja ma mniejsze znaczenie, bo ciepło zapewniają ubranie i ogrzewanie.
2. Ochrona przed otarciami i usprawnienie przepływu powietrza, głównie w pachwinach i pod pachami.
3. Ochrona przed drobnoustrojami, na przykład włosy łonowe, w nosie i uszach.
4. Ochrona przed kurzem i potem, czyli rzęsy i brwi.
5. Ochrona głowy przed promieniowaniem UV i przegrzaniem.
6. Wygląd, w tym podkreślenie cech męskich, jak zarost, i kobiecych, jak włosy na głowie.
7. Odbieranie bodźców zewnętrznych.

Funkcje te przeplatają się ze sobą, a umiejscowienie włosów decyduje o tym, która z nich jest główna.

Dlaczego w jednych miejscach włosy są grubsze

Za różnice w grubości i kolorze odpowiadają hormony. W okresie dorastania rośnie poziom androgenów, zwłaszcza testosteronu, na który uwrażliwione są mieszki włosowe. Dlatego w okolicy łonowej i pod pachami włosy stają się gęstsze i ciemniejsze. Na głowie działa pochodna testosteronu, dihydrotestosteron, pod której wpływem włosy zaczynają wypadać, co prowadzi do łysienia. Dotyczy to głównie mężczyzn, rzadziej kobiet.

Kolor włosów jest uwarunkowany genetycznie i wynika z mieszanki genów odziedziczonych po przodkach.

Metody usuwania owłosienia

Metody dzielą się na czasowe i takie, które prowadzą do trwałej redukcji owłosienia. Do czasowych należą golenie maszynką lub trymerem, obcinanie, wyrywanie woskiem, pęsetą lub depilatorem oraz kremy do depilacji. Metodą prowadzącą do trwałej redukcji jest depilacja laserowa.

Warto znać właściwe określenie: producenci urządzeń i piśmiennictwo mówią o trwałej redukcji owłosienia, nie o trwałym usunięciu. Oznacza to zmniejszenie liczby odrastających włosów utrzymujące się dłużej niż pełny cykl wzrostu, a nie całkowite i nieodwracalne pozbycie się owłosienia. Część włosów odrasta cieńsza i jaśniejsza, a u niektórych osób potrzebne są zabiegi przypominające.

Budowa włosa

Żeby zrozumieć działanie lasera, trzeba poznać budowę włosa. Włos to nie tylko łodyga, czyli martwa część wystająca ponad skórę, ale też żywe struktury umieszczone w skórze.

Korzeń jest przedłużeniem łodygi i wchodzi w głąb skóry, w zagłębienie naskórka zwane mieszkiem włosowym. U dołu korzeń rozszerza się kolbowato, tworząc opuszkę, czyli cebulkę. To tam znajdują się komórki macierzy włosa, zdolne do namnażania i budujące włos.

Włos musi być ukrwiony, dotleniony i unerwiony. Naczynia krwionośne prowadzi brodawka włosa, wpuklająca się od dołu w opuszkę. Pomiędzy brodawką a opuszką leżą melanocyty produkujące melaninę, barwnik nadający włosom kolor. Rozróżnia się eumelaninę, barwnik czarnobrązowy, i feomelaninę, barwnik żółtoczerwony. Ostateczny kolor zależy od udziału każdego z nich.

Do mieszka umocowany jest mięsień przywłośny, biegnący aż do naskórka, odpowiedzialny za unoszenie włosa. W kącie między mięśniem a mieszkiem znajduje się gruczoł łojowy, którego wydzielina nawilża i natłuszcza skórę wokół włosa oraz sam włos.

Pod względem chemicznym włos tworzy keratyna, twarde białko fibrylarne wytwarzane przez keratynocyty. Włos właściwy ma trzy warstwy:

1. Rdzeniowa, obecna tylko w grubych włosach. Mogą się w niej znajdować pęcherzyki gazu nadające włosom siwy odcień, a ziaren barwnika jest tam niewiele.
2. Korowa, odpowiedzialna za twardość, sprężystość i kolor, bo to w niej znajduje się melanina.
3. Powłoczka, warstwa zewnętrzna. Chroni wnętrze przed promieniowaniem i utratą wilgoci oraz nadaje połysk.

Same włosy dzielą się na meszkowe, występujące głównie u noworodków, krótkie, jak rzęsy i brwi, oraz długie, rosnące przez całe życie, jak włosy na głowie.

Trzy fazy cyklu wzrostu

1. Anagen, aktywna faza wzrostu. Komórki w mieszku intensywnie się dzielą i wytwarzają nowy włos. Na głowie faza ta trwa od 2 do 7 lat, na ciele od 4 do 12 tygodni, zależnie od okolicy.
2. Katagen, faza przejściowa. Procesy rozrodcze włosa zostają zahamowane, macierz zanika.
3. Telogen, faza spoczynku. Włos obumiera i jest wypychany z mieszka, aż wypadnie.

Jak działa laser do depilacji

Celem zabiegu nie jest usunięcie łodygi, tylko unieczynnienie żywych struktur odpowiedzialnych za wzrost włosa. Niezależnie od technologii, czyli tego, czy pracuje laser aleksandrytowy, diodowy czy neodymowo-yagowy, zasada jest ta sama: fototermoliza. Energia pochłaniana jest tam, gdzie nagromadzona jest melanina, czyli we włosie, i w krótkim impulsie uszkadza struktury budujące włos.

Zabieg działa na włos będący w fazie anagenu, bo tylko wtedy włos jest połączony z mieszkiem. W danym momencie w tej fazie jest część włosów w okolicy, a nie wszystkie. Stąd konieczność serii i odstępów między zabiegami.

Długość fazy wzrostu zależy od okolicy ciała: w obrębie twarzy około 4 do 6 tygodni, w okolicy bikini i pod pachami około 6, na pozostałych obszarach od 8 do 12 tygodni. To dlatego odstęp między zabiegami dobiera się do okolicy, a nie ustala jednakowo dla całego ciała.

O tym tekście

Tekst przygotował zespół NL Clinic. Opublikowany 17 stycznia 2021 r., zweryfikowany 16 sierpnia 2026 r.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji.